ლურჯი დიოდის სადიდებლად
შესაძლოა გახსოვთ, რომ ადრე სხვადასხვა ელექტრონიკაზე ორი შუქდიოდი (LED) იყო — მწვანე (ჩართული) და წითელი (გამორთული). ლურჯი დიოდი არ არსებობდა. რიგითმა ადამიანმა შეიძლება დასვას ლოგიკური კითხვა — მერე რა? თუმცა, სწორედ ლურჯი შუქდიოდის შექმნამ შეცვალა სამყარო აღუარებლად.
საქმე ისაა, რომ წითელი და მწვანე შუქდიოდების შექმნა შედარებით მარტივი იყო. ლურჯის შექმნა კი პრაქტიკულად შეუძლებლად ითვლებოდა. წითელი შუქი — ეს არის ფოტონები, რომელთა ენერგია დაახლოებით 1.8–2 ელექტრონვოლტია. მწვანე — 2.2–2.4. ლურჯი კი — დაახლოებით 3 ელექტრონვოლტი და მეტი. ეს უბრალოდ მეტი კი არ არის — ეს პრინციპულად სხვა კლასის მასალებისგან შემდგარი მოწყობილობაა. საცდელი ნიმუშები მხოლოდ რამდენიმე წამს ანათებდნენ და შემდეგ ფუჭდებოდნენ. მასალა ვერ უძლებდა რეალური მუშაობისთვის საჭირო დენის ძალას. 1980-იანი წლების ბოლოსთვის ბევრი ფიზიკოსი დარწმუნებული იყო, რომ ლურჯი შუქდიოდის შექმნა პრინციპში შეუძლებელი იყო უახლოეს მომავალში.
ტექნიკური დეტალებით თავს არ შეგაწყენთ, მხოლოდ იმას გეტყვით, რომ ისამუ აკასაკი ლურჯ შუქდიოდზე 30 წლის განმავლობაში მუშაობდა. მას ლამის გიჟად თვლიდნენ — მთელი ცხოვრება შესწირა შეუძლებელი ამოცანის შესრულებას. მაგრამ მან შეუძლებელი შეძლო. ლურჯი შუქდიოდისთვის მას გადასცეს ედისონის მედალი, ჩარლზ სტარკის პრემია და დედოფალ ელისაბედის პრემია საინჟინრო მიღწევებისთვის. და ამასთანავე, ნობელის პრემიაც.
ახლა კი სწორედ ის დროა, გავიმეოროთ საკრალური კითხვა — მერე რა?
მგონი არ შევცდები, თუ ვიტყვი, რომ თქვენ ახლა ბრტყელი მონიტორის წინ ზიხართ და გაქვთ სმარტფონი ფერადი ეკრანით. ლურჯი შუქდიოდის გარეშე ისინი, პრინციპში, არ იარსებებდა. თქვენი მონიტორი ისევ "გ"ამობურცული დარჩებოდა, ხოლო სმარტფონი — მონოქრომული (შავ-თეთრი). სწორედ ლურჯმა შუქდიოდმა მისცა სამყაროს თეთრი ფერის მიღების შესაძლებლობა — ამისთვის ერთ წერტილში ერთდროულად ინთება პატარა წითელი, მწვანე და ლურჯი შუქდიოდი. შავი ფერი კი მაშინ გვაქვს — როცა ყველა მათგანი გამორთულია. იმასაც დავამატებ, რომ გამოსხივებული შუქი სრულიად სხვანაირად იქცევა, ვიდრე არეკლილი შუქი. თუ ტილოზე წითელ, მწვანე და ლურჯ ფერებს შეურევთ, მიიღებთ თითქმის შავს (CMYK). ხოლო ეკრანზე — თეთრს (RGB). ეს ცალკე ისტორიაა და თუ გაინტერესებთ, უფრო დეტალურად მოგიყვებით.
